Log in
inloggen bij Betoniek
Hulp bij wachtwoord
Geen account?
shop word lid
Home / Artikelen

Klinkerefficiënte cementen in de praktijk

Onderzoek laat potentie zien van CEM II/C-M, cement met hoogovenslak en kalksteenmeel Werner Remarque - 24 juni 2025

De betonsector speelt een cruciale rol in de wereldwijde klimaatuitdaging. Beton is verantwoordelijk voor 7% van de mondiale CO2-uitstoot. Het goede nieuws is dat duurzame ontwikkelingen in de branche verhoudingsgewijs een grote impact kunnen hebben op de uitstoot van broeikasgassen. De materiaalgebonden CO2-emissies van beton kunnen nu al worden verminderd door het gebruik van klinkerefficiënte cementen, zoals CEM II/C-M. De mogelijkheden zijn onderzocht aan de hand van een pilotproject.

SYMPOSIUM BETONTECHNOLOGIE

Dit artikel is onderdeel van een special van Betoniek over het symposium Betontechnologie op 21 mei 2025, dat gaat over de mogelijkheden minder cement in beton en minder klinker in cement toe te passen, en zo de CO2-emissies te beperken.

In het kort

  • Beton is verantwoordelijk voor 7% van de mondiale CO2-uitstoot; materiaalgebonden CO2-emissies kunnen nu al worden verminderd door gebruik van klinkerefficiënte cementen zoals CEM II/C-M
  • CEM II/C-M is een portlandcomposietcement waarbij een aanzienlijk gedeelte van het klinker (36 tot 50%) is vervangen door een mengsel van twee of meer hoofdbestanddelen, zoals kalksteen en hoogovenslak
  • Voor beton zijn CO2-klassen vastgelegd via het CSC-systeem, wat stimulansen creëert voor opdrachtgevers om materiaalgebonden CO2-uitstoot te reduceren
  • In Nederland zijn CEM II/C-M-cementen nog niet generiek toegestaan voor alle milieuklassen, met name niet voor vorst-dooi-klassen XF2 en XF4
  • Naar schatting valt minder dan 20% van alle betonconstructies onder deze vorst-dooi-klassen, wat betekent dat CEM II/C-M-cementen potentieel inzetbaar zijn voor het overgrote deel van het in Nederland toegepast beton
  • In Duitsland zijn CEM II/C-M-cementen sinds 2021 beschikbaar en via algemene bouwtoelating ook toegestaan in alle XF-klassen, gekoppeld aan strengere eisen
  • Transmissienetbeheerder TenneT voerde een pilotproject uit met twee betonsoorten: C30/37 voor boorpalen en C35/45 voor fundering op staal, beide met minimaal 30% CO2-reductie
  • Zelfs bij lage temperaturen (1-11°C) bleef de sterkteontwikkeling van het beton goed en werd de benodigde minimumsterkte consequent binnen 14 dagen bereikt
  • De uiteindelijke druksterkte na 28 dagen voldeed ruimschoots aan de eisen: 46,5 MPa voor C30/37 en tussen 50,3 en 54,2 MPa voor C35/45
  • Door verduurzaming van de staalindustrie is de toekomstige beschikbaarheid van hoogovenslak onzeker, wat de ontwikkeling van nieuwe klinkerefficiënte cementen zoals CEM VI (50-65% klinkerreductie) noodzakelijk maakt
  • De introductie van klinkerefficiënte cementen met meer dan twee hoofdbestanddelen is de enige manier om een zekere aanvoer van CO2-arm cement te garanderen en efficiënt gebruik te maken van regionaal beschikbare grondstoffen

Tal van landen hebben zich in de afgelopen jaren gecommitteerd aan het terugdringen van broeikasgas in de betonsector. Deze doelstellingen zijn door middel van zogeheten roadmaps geconcretiseerd, zoals de Roadmap van de Verein Deutscher Zementwerke e.V. (VDZ) in Duitsland, het Nederlandse Betonakkoord en de Roadmap CO2-reductie van het Cement&BetonCentrum. Naar aanleiding daarvan zijn concepten ontwikkeld waarmee de industrie binnen enkele decennia klimaatneutraal cement kan produceren. Een essentiële bouwsteen op weg naar klimaatneutraliteit zijn klinkerefficiënte cementen zoals CEM II/C-M [1], een portlandcomposietcement waarbij een aanzienlijk gedeelte van het klinker (36 tot 50%) is vervangen door een mengsel van twee of meer hoofdbestanddelen, zoals kalksteen, hoogovenslak of vliegas. Deze cementen combineren een lage CO2-voetafdruk met de beschikbaarheid van regionale grondstoffen. Voor zowel cement als beton bestaan inmiddels CO2-klassen. Voor beton zijn deze vastgelegd via het CSC-systeem (tabel 1). Dit creëert stimulansen voor opdrachtgevers om de materiaalgebonden CO2-uitstoot binnen de technische mogelijkheden van hun bouwwerken te reduceren.

Volledige bericht lezen?

Het volledige item is gratis beschikbaar voor onze leden.
Nog geen lid? meld u aan bij ons netwerk.

Reacties

1. Plaatfundering voor een hoogspanningsmast (foto: Dyckerhoff)
x Met het invullen van dit formulier geef je Betoniek en relaties toestemming om je informatie toe te sturen over zijn producten, dienstverlening en gerelateerde zaken. Akkoord
Betoniek ©2026. All rights reserved.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie AccepterenWeigeren