Op 26 februari jongstleden organiseerde het European Concrete Societies Network (ECSN) haar jaarlijkse, inmiddels traditionele en gratis toegankelijke webinar rond ontwikkelingen in de toepassing van beton. Binnen het thema durability en sustainability: 'Europe's Next Step Forward', verzorgden dit keer elf lidstaten een bijdrage. Verduurzaming is goed, maar dat kunnen we alleen bereiken als tegelijk ook de technische levensduur is geborgd, zo luidde de boodschap van het netwerk. Drie lezingen van wetenschappers verbonden aan fib en RILEM onderstreepten die boodschap. Het webinar werd live bekeken door ruim 500 Europeanen.

In het eerste deel van het programma was er volop aandacht voor de verouderende staat van de Europese infrastructuur en de technische levensduur van betonconstructies. De noodzaak om bestaande betonconstructies te beschermen, versterken en repareren, is groot. De lange levensduur is een positieve eigenschap van beton, maar zonder onderhoud en reparatie komt ook voor beton het einde van de levensduur in zicht.

De eerste bijdrage kwam van de Silesian University of Technology (Polen). Agnieszka Jedrzejewska vertelde over haar bevindingen over de jaren bij diverse onderzoeken naar scheurvorming door verhinderde vervorming. De vier belangrijkste mechanismen hierbij zijn temperatuurspanningen door hydratatie of door variaties in omgevingstemperaturen, autogene krimp en verhardingskrimp. Door haar vele onderzoeken bleken de modellen die wijd en zijd worden gebruikt, beperkingen te hebben. Samen met collega’s in andere landen zijn aanbevelingen opgesteld. Jedrzejewska hield een pleidooi voor beter gebruik van data om ontwerpen te optimaliseren.

Kristo Paalandi, van de Tallinn University of Technology (Estland), vertelde over het onderzoek naar de technische condities van bestaande prefab-betonnen sandwichpanelen. In de periode 1960-1990 is in Estland veel gebouwd met geprefabriceerde betonvloeren en -wanden. Een typisch wandelement bestond uit een binnenmuur van 50 mm, een isolatie van houtwolcement van 125 mm en een buitenmuur van 30 tot 70 mm dikte. Boorkernen van een gebouw uit 1966 lieten zien dat er een flinke variatie zat in met name de resterende dikten van de buitenmuren (fig. 1). In totaal zijn 506 boorkernen genomen uit 24 gebouwen. Dikten liepen uiteen van 10-19 mm (1%) tot 120-129 mm (0,8%). 92% van de panelen had een dikte tussen 30 mm en 70 mm. 217 boorkernen zijn destructief getest. Verdere onderzoeken zijn gedaan met GPR (Ground Penetrating Radar) en UPV (Ultrasonic Pulse Velocity).

Panagiotis Panetsos, hoofd inspectie en onderhoud van een Griekse autowegonderneming, ging in op het sterk verouderende Griekse wegennet. Een herkenbaar onderwerp. Prioriteit ligt bij de bruggen en viaducten die ouder zijn dan vijftig jaar. Veel van de voorgespannen betonnen bruggen zijn verzwakt door corrosie, breuk van voorspanstaal, zoutafzetting, glad betonijzer en spatten van beton. Om de inspecties te vereenvoudigen worden drones ingezet (fig. 2). De inspectiedata hebben de belangrijkste kritieke zones in de betonconstructies in kaart gebracht. Belangrijkste aanbeveling voor nu is dat inspecties veel frequenter moeten worden uitgevoerd.