Sinds het begin van de twintigste eeuw speelt beton een sleutelrol in de drinkwatervoorziening. De combinatie van vormvrijheid, constructieve betrouwbaarheid en levensduur maakt beton geschikt voor toepassingen waar continuïteit, waterdichtheid en hygiëne essentieel zijn. Beton speelt een grote rol bij de zuivering, opslag en het transport van drinkwater. In deze Betoniek kijken we naar de rol van beton binnen de opslag en bu?ering van drinkwater.

De drinkwatervoorziening is in essentie een keten: van bron tot tap. Die keten start bij de winning van grondwater of oppervlaktewater. 60% van ons drinkwater komt uit grondwater en 40% uit oppervlaktewater. Het gewonnen water doorloopt een aantal stappen (fig. 1) voordat het thuis als drinkwater uit de kraan komt. Het wordt bijvoorbeeld belucht om eventueel opgeloste gassen te verwijderen en het water zuurstofrijk te maken. Daarmee kunnen onder andere metalen zoals ijzer en mangaan simpeler worden verwijderd. Aansluitend gaat het water door een (zand)filterinstallatie of wordt het geïnfiltreerd in een duingebied. Steeds vaker is oppervlaktewater ook verontreinigd met chemicaliën zoals resten van medicijnen, bestrijdingsmiddelen of PFAS. Dan wordt er een extra zuiveringsstap ingebouwd op basis van actieve koolfiltratie en/of oxidatie door ozon of UV-licht.

Het drinkwater wordt opgeslagen in reservoirs, ook wel reinwaterkelders genoemd, en vandaar via een netwerk van leidingen, pompen en watertorens getransporteerd naar de kraan thuis. De waterreservoirs bufferen en vangen verschillen tussen productie en vraag op en borgen de leveringszekerheid. Belangrijk daarbij is natuurlijk dat gedurende de opslag de kwaliteit van het drinkwater geborgd is. Gedurende de opslag- en bufferfase moet worden voorkomen dat er verontreinigingen in het drinkwater komen. Niet vanuit de omgeving en ook niet uit de toegepaste materialen van de opslag. Ook mogen er geen verontreinigingen ontstaan, zoals bacteriën of microbiologische afzettingen in de vorm van een biofilm (zie kader ‘Biofilm en sediment’).

In deze Betoniek bekijken we welke aspecten van belang zijn vanuit ontwerp, uitvoering en betontechnologie bij een in het werk gestort drinkwaterreservoir van beton.