Platform over technologie en uitvoering van beton

Balans tussen emissie en opname CO2
Hoe zit het nu werkelijk met de CO2-emissie en -opname door beton
Edwin Vermeulen

vrij 6 oktober 2017
artikel

Ongeveer 7% van de CO2 die wereldwijd door toedoen van de mens in de atmosfeer komt, wordt veroorzaakt door de productie van cement. In Nederland, wereldwijd koploper in het gebruik van cementsoorten met een lage CO2-footprint, is deze bijdrage slechts 1%. Een deel van de bij de productie van cement vrijgekomen CO2 wordt weer opgenomen door carbonatatie van beton, mortels en betongranulaat. Naar schatting bedraagt dit circa 25%. In dit artikel wordt de relatie tussen CO2, cement en beton met cijfers toegelicht en volgt een berekening van de CO2-emissie en -opname voor de Nederlandse situatie.

Eerder verschenen artikelen in de reeks van CO2 opname:

Spring direct door in het artikel naar:

Volledig
artikel lezen?het volledige artikel is gratis beschikbaar
voor onze leden. Nog geen lid? meld u
aan bij ons netwerk.

Reacties

Edwin Vermeulen - Cement&BetonCentrum 03 november 2017 14:27

De in het artikel beschreven uitgangspunten zijn vastgelegd in bijlage BB.2 van de Europese norm NEN-EN 16757. In deze bijlage is ook een zeer uitgebreide literatuurlijst opgenomen.

Koos Schenk - SmartCrusher 03 november 2017 09:41

Geachte redactie, Tegen enkele aannames in deze Betoniek wil ik met klem ageren. Het betreft voornamelijk de onderstaande alinea: " Als alle calcium uit het beton reageert met CO2, zal er per ton portlandcement 490 kg CO2 worden gebonden. Dit is eenvoudig te bepalen en terug te vinden in de literatuur. Bij de CSH-gel zal dat niet gebeuren; ook onder relatief gunstige omstandigheden zoals buiten beschut blijft de carbonatatiegraad van de CSH-gel beperkt tot 50%. Samen met de volledige carbonatatie van calciumhydroxide en gedeeltelijke carbonatatie van andere fasen in de cementsteen wordt daardoor in de gecarbonateerde zone van beton buiten beschut 370 kg CO2 per ton portlandcement vastgelegd." Het is jammer dat de verwijzing naar literatuur waar de redacteur op doelt niet is opgenomen.. Zelf kan ik niets in voor mij bekende literatuur informatie vinden die deze stellingen, de enorme hoeveelheid CO2 die herbonden kan worden, onderbouwen. Wel is in diverse literatuur te lezen hoeveel Ca(OH)2, welke nodig is om CO2 te kunnen binden, er uit de diverse cementmineralen vrij kan komen na uitharding. (onder andere: Czernin, W., Cement chemistry and physics for civil engineering. Chemical Publishing Company, 1962. En vertaald door Ir.K.L.A. van der Leeuw Cement voor de bouwwereld, uitgave Verkoop organisatie Nederlands Cement 1968) In Betoniek : https://www.betoniek.nl/geclaimde-co2-opname-beton-onjuist is al eerder vanuit de cementchemie geconcludeerd: "Tussentijdse conclusie: als al het portlandcement (100%) hydrateert, reageert met water, zal in het gunstige geval maar 13% CO2 worden afgevangen van de ongeveer 100% die bij de productie werd uitgestoten (uitgaande van CO2 -uitstoot versus massa cement van 1:1)." Dit komt overeen met zo'n 130 kg voor een "mondiaal" CEM I. Bij carbonateren zal de voor gewapend beton zo belangrijke pasiverende (beschermende) werking van de hoge pH teniet worden gedaan. Dus als daadwerkelijk al het cement in welke toepassing dan ook zou zijn gecarbonateerd,al is het maar voor de buitenste paar cm (13% CO2 terug opname) dan zou er waarschijnlijk geen enkele gewapende betonconstructie nog overeind staan. In: M.R. de Rooij, Cementsteen: Basis voor beton. Aeneas Media, 2010. (ISBN 9789075365993) Valt de conclusie te lezen: "Overigens kan bij verdergaande carbonatatie van het beton ook de C-S-H-matrix carbonateren. Deze reactie vindt uitsluitend plaats in de buitenste schil bij calciumarme cementen zoals hoogovencement. Bij portlandcement komt deze vorm van carbonatatie eigenlijk nooit voor [6]." (Ik mag iedereen deze speciale uitgave van Betoniek van harte aanbevelen.) Dit Betoniek artikel (3-2017) is aan de ene kant (onnodig) onheil voorspellend; om ons heen kijkende zien we dat verreweg de overgrote meerderheid van gewapend betonconstructies er gezond en wel bijstaan (en daar zijn nou net de beste plaatsen "Buiten beschut" voor CO2 te vinden). Aan de andere kant, hoe jammer dat dat voor het klimaat is, zal beton, maar ook betonpuin (welke buiten opgeslagen behoorlijk vocht verzadigd erbij liggen) of welke cementtoepassing dan ook, die vaak weer volledig uitgedroogd zijn, geen serieuze hoeveelheden CO2 op nieuwe kunnen binden. De in https://slimbreker.nl/downloads/2017-02-10%20-%20CementOnline%20-%20Geclaimde%20CO2-opname%20beton%20onjuist.pdf genoemde 1% mag al als erg veel gezien worden. Omdat dit betoniek artikel begint met aantoonbaar verkeerde aannamen, 25% CO2 her opname ipv max. 1% CO2 , mag dan ook geen enkele waarde aan de vervolg conclusies worden verbonden.! Overigens is de foto van de geluidswal langs de A2 een school voorbeeld van beton dat nooit enige noemenswaardige hoeveelheid CO2 zal opnemen. Cement is een schitterend bouwmateriaal dat je niet moet verprutsen in dergelijke laagwaardige toepassingen. Geluidwallen zijn ook prima te realiseren met CO2 vrije of zelfs opnemende constructies. Koos Schenk, SmartCrusher bv

xMet het invullen van dit formulier geef je Betoniek en relaties toestemming om je informatie toe te sturen over zijn producten, dienstverlening en gerelateerde zaken. Akkoord

Copyright 2017 Aeneas Media

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie AccepterenWeigeren