Fenolftaleïne is voor betoninspecteurs een vertrouwd hulpmiddel om het carbonatatiefront zichtbaar te maken, maar het gebruik ervan vraagt om zorgvuldige veiligheidsmaatregelen. De stof verkleurt bij een pH-waarde tussen 8,2 en 10,0 lichtroze tot paars/violet en maakt daarmee duidelijk waar beton nog voldoende alkalisch is, en waar carbonatatie is opgetreden. Tegelijkertijd kent fenolftaleïne gezondheidsrisico's bij onzorgvuldig gebruik. De stof wordt ervan verdacht kanker en genetische schade te kunnen veroorzaken. Vooral bij toepassing als vloeibare oplossing in het veld is blootstelling niet altijd volledig te voorkomen. Daarom is gezocht naar een werkwijze die de vertrouwde meetkwaliteit behoudt, maar de kans op contact met de stof sterk vermindert.
Een inspecteur in een bootje onder een betonnen brug, met boormachine, fenolftaleïne-oplossing, handschoenen, veiligheidsbril en mondkapje: het is een herkenbaar beeld uit de inspectiepraktijk. Tijdens een uitgebreide technische inspectie wordt regelmatig een carbonatatie-onderzoek uitgevoerd. Dat onderzoek levert waardevolle informatie op over de conditie van beton, maar de traditionele werkwijze met vloeibare fenolftaleïne brengt in het veld een praktisch veiligheidsprobleem met zich: volledig gecontroleerd werken is op zulke locaties vaak lastig.
Om de conditie van een betonnen object goed te kunnen beoordelen, is het carbonatatiefront een belangrijke indicatie. Dit front geeft aan hoe diep CO2 is doorgedrongen in het beton en de microstructuur heeft aangetast. In niet-gecarbonateerd beton is de pH hoog met een waarde van 12 tot 13. Hierdoor vormt zich op de wapening een dunne oxidehuid die het staal beschermt tegen corrosie. Zodra het carbonatatiefront de wapening bereikt, daalt de pH van het beton en verdwijnt deze bescherming van het staal. Het staal kan dan bij indringing van vocht en zuurstof gaan corroderen. Dit leidt tot roestvorming, volumetoename van het staal en uiteindelijk tot scheurvorming of afdrukken van het beton. De ligging van het carbonatatiefront ten opzichte van de wapening zegt daarmee veel over de conditie van het object en de kans op (toekomstige) schade.
Reacties