De Nederlandse overheid heeft een duidelijk en ambitieus doel gesteld om tegen 2050 over te stappen op een volledig circulaire economie [1]. Om dit te bereiken moet onze bouwsector overstappen van primaire grondstoffen naar hoogwaardige secundaire grondstoffen als duurzaam alternatief voor in beton. Hoewel de betonsector actief zoekt naar het verkleinen van zijn ecologische voetafdruk, ligt de uitdaging nog steeds in het vinden van duurzame, reactieve alternatieven voor cement en primaire vulstoffen. Een veelbelovende secundaire grondstof kan worden gewonnen uit thermisch gereinigde grond en teerhoudend asfaltgranulaat (TAG).

Deze twee afvalstromen zijn ruim beschikbaar in Nederland: alleen al in 2019 werd ongeveer 3,2 miljoen ton verontreinigde grond verwerkt [2] en de jaarlijkse TAG-afvalstroom bedraagt ongeveer 1,4 miljoen ton [3], met naar schatting 40 miljoen ton die in de komende decennia van Nederlandse wegen zal worden verwijderd.

Om deze materialen veilig te hergebruiken, wordt thermische reiniging gebruikt om organische verontreinigingen, zoals kankerverwekkende polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s) te verwijderen. Bij ATM in Moerdijk – onderdeel van Renewi – worden vervuilde grond en TAG samen behandeld bij temperaturen tot 500 °C in een roterende trommel. Tijdens dit proces worden de fijne stofdeeltjes samen met het rookgas afgezogen en geleid door een naverbrander met een temperatuur van 900 tot 1080 °C, waar de organische verontreiniging wordt vernietigd. Vervolgens worden de fijne stofdeeltjes door de elektrostatische filters afgevangen en opgeslagen. Deze specifieke fijne stoffractie, oftewel TAG-G vulstof (FORZ ®Filler) kan worden toegepast als een reactieve vulstof en gedeeltelijke cementvervanger in de betonindustrie. Hiermee vormt het een alternatief voor veel gebruikte vulstoffen zoals kalksteenmeel en poederkoolvliegas. De thermische reinigingsinstallatie van ATM heeft een capaciteit om jaarlijks tot 150 duizend ton TAG-G vulstof te produceren.

In een studie wordt de haalbaarheid onderzocht van het gebruik van TAG-G vulstof in zelfverdichtend beton (ZVB), met de nadruk op de bevestiging van de hoge puzzolane reactiviteit. Met behulp van een aangepast Andreasen en Andersen (A&A) korrelpakkingsmodel wordt het optimale mengselontwerp, specie-eigenschappen, sterkteontwikkeling en milieueffectvermindering verkregen voor het gebruik van TAG-G vulstof als vervanging van kalksteenmeel (KSM) in ZVB. Bovendien worden de lopende trajecten richting marktacceptatie beschreven, waaronder een CROW-CUR Aanbeveling, KOMO-certificering en de actieve bijdrage aan het EU-CPR-Acquis proces om TAG-G vulstof offcieel te erkennen als een legitiem cementbestanddeel in de herziening van de EN 197-normen.