De bouw heeft door het grote materiaalverbruik een aanzienlijke impact op het milieu, met name op het gebied van CO2-uitstoot. Als familiebedrijf wil De Hoop ook voor de volgende generaties een betrouwbare toeleverancier blijven, en dat vraagt om verduurzaming. Intern zijn daarvoor doelen geformuleerd op het gebied van circulariteit, MKI en CO2. Voor betonproducten richt De Hoop zich onder andere op verlaging van het klinkergehalte. Naast het volgen van initiatieven vanuit de cementindustrie, wordt ook zelf onderzoek gedaan naar alternatieven. Gemalen staalslak laat daarin veel potentie zien.
Bij de productie van staal komt naast hoogovenslak ook staalslak vrij. De kwaliteit van die staalslak is afhankelijk van het productieproces en verschilt in belangrijke mate in mineralogie en reactiviteit met de hoogovenslak waar de markt al veel positieve ervaring mee heeft opgedaan als klinkervervangende grondstof. Hoogovenslak komt vrij bij de productie van ruwijzer door de toevoeging van cokes. De beschikbaarheid van hoogovenslak is echter voor de lange termijn niet gegarandeerd door de groeiende vraag (nu ook internationaal) en verduurzamingsstappen die de staalindustrie van plan is te gaan zetten. Als gevolg van de elektrificatie van het proces zal de hoogovenslak zoals wij die nu kennen niet meer vrijkomen, maar juist meer staalslakken dat tijdens een latere productiestap (van ijzer naar staal) vrijkomt.
Staalslakken blijven in Europa daarentegen ruimschoots voorhanden en de huidige (ongebonden) toepassingsmogelijkheden staan zeker in Nederland sterk ter discussie, waardoor het een interessante grondstof wordt voor toepassing als vulstof in beton. De verwachting is dat staalslak op de relevante voorwaarden goed scoort: de beschikbaarheid is groot, de prestatie-eigenschappen zijn betrouwbaar en er wordt geen negatieve invloed verwacht op de duurzaamheid, levensduur of circulariteit van beton. Daarnaast is de toepassing veilig voor mens en milieu en levert het een positieve bijdrage aan de CO2-footprint (en daarmee een verlaging van de MKI) van het beton waarin het wordt verwerkt.
Reacties
Pieter van Duijn - www.havenstadijpoort.nl 11 juni 2026 17:26
Beste betondeskundigen, binnen onze plannen om Tata Steel IJmuiden over te nemen hebben wij binnenkort enorme hoeveelheden beton nodig voor de uitvoering van onze plannen www.havenstadijpoort.nl. Op het terrein liggen nog grote bergen staalslakken die evt. in deze beton verwerkt zou kunnen worden. Echter wordt in boven gevoerde discussie een beetje onduidelijk gesproken over wat voor soort slakken we het nu hebben. Hoogoven slak de LD slak die uit de traditionele hoogovens komen en door vergroening van het staal procedé schaars zal worden en de uiterst giftige AEF slakken uit de moderne DRI & EAF installaties. Wanneer deze laatste slakken in beton verwerkt kunnen worden lost dit een groot probleem op voor de toekomstige staal vergroening. Maar het lijkt mij niet veilig om later in die beton te moeten boren of te slijpen. En wie weet later of hij van doen heeft met veilig LD slakken beton of uiterst giftig AEF slakken beton. Misschien weet iemand hier een oplossing voor?
Redactie Betoniek - Betoniek 01 juni 2026 12:00
Beste Matthijs, Zie de reactie van auteur Kees van der Plas onderstaand: De 25% verlaging van de MKI is een inschatting bij toepassing van ca. 30% CEM I vervanging. Er is nog geen EPD van dit product omdat de productie nog niet opgeschaald is. De verwachting is dat deze uiteindelijk vergelijkbaar of iets beter zal zijn als die voor gemalen hoogovenslak (voor staalslak gelden andere allocatie eisen in vergelijking met hoogovenslak). Ten opzichte van CEM III cementen is de milieuwinst dus beperkt, behalve dat hierdoor uiteindelijk meer hoogovenslak beschikbaar is voor andere hoogwaardige toepassingen wat interessant is bij schaarste aan hoogovenslak. Overigens hebben wij in de praktijk ook al goede ervaring bij hogere vervangingspercentages. De sterkte-ontwikkeling van het materiaal met activator kan verder geoptimaliseerd worden. De figuur was ter illustratie van de potentie. In ons lab hebben we ook een geopolymeer geproduceerd met een zeer hoge uithardingssnelheid. In eerste instantie hebben we ons niet zo gericht op deze toepassing, maar bij interesse kunnen we daar samen naar gaan kijken. De sterkteontwikkeling bij toepassing van staalslak is gevoelig voor temperatuur en kan hiermee worden versneld.
Matthijs Verboon - Struyk Verwo Infra 21 mei 2026 08:45
Dag Lezer, Interessant artikel over staalslakken. Zelf stel ik LCAs op. Het valt me op dat de MKI/CO2 resultaten 25% lager liggen, maar lager dan wat? 25% ten opzichte van een CEM III/A is interessant, ten opzichte van CEM I doet het vergelijkbaar met CEM III/A. De koplopers volgens het betonakkoord moeten op niveau van CEM III/B produceren. Het lijkt erop dat deze technologien nog niet op dat niveau is. Verder nog een vraag: de gamalen slak met activator heeft een lange sterkteontwikkeling. Als het voor SVI toepasbaar mogelijk kan zijn, dan moet de aanvangssterkte er zijn. Voor een cement/hoogovenslak combinatie is het van groot belang om controle te hebben over de uithardomstandigheden (tempereatuur). Is staalslak ook gevoelig voor temperatuur? Is al duidelijk op welke manier? Ik hoop antwoord te kunnen krijgen op mijn vragen. Ik ben zeer benieuwd naar de tot nu toe bepaalde MKI/GWP van het metngsel met 30% staalslak en 70% CEM I. Groet, Matthijs