Log in
inloggen bij Betoniek
Hulp bij wachtwoord
Geen account?
shop word lid
Home / Artikelen

Betoniek Standaard 17/23: Ken je korrel

De eigenschappen van toeslagmateriaal voor beton - 26 augustus 2025

De wereld van toeslagmaterialen is in beweging. Waar we ooit vertrouwden op het Nederlandse zand en grind als stevig skelet in onze betonsamenstelling, zijn deze grondstoffen door de afbouw van zand- en grindwinning in Nederland steeds moeilijker te verkrijgen. Hoewel de import van riviergrind, zeemateriaal, graniet en basalt inmiddels bekend terrein vormen, brengen ze toch andere eigenschappen met zich mee. In deze Betoniek bekijken we de invloed van toeslagmaterialen op de levensduur van beton. Hoe beoordelen we toeslagmaterialen?

In het kort

  • Toeslagmateriaal vormt ongeveer 70% van het betonvolume en is essentieel voor de verwerkbaarheid, sterkte en levensduur van beton
  • Een doordachte materiaalkeuze is cruciaal nu meer nieuwe toeslagmaterialen beschikbaar komen; goede kennis van eigenschappen verkleint potentiële risico's
  • Door afbouw van zand- en grindwinning in Nederland verschuift de focus naar geïmporteerd riviergrind, zeemateriaal, graniet en basalt, elk met eigen specifieke eigenschappen
  • De afmetingen en vorm van toeslagmateriaal bepalen de verwerkbaarheid en sterkte; een goede korrelopbouw vermindert de benodigde hoeveelheid pasta
  • De LA-index (Los Angeles-coëfficiënt) meet de weerstand tegen verbrijzeling en is vooral relevant bij hogesterktebeton en toepassingen met slijtage zoals betonverhardingen
  • Het type toeslagmateriaal beïnvloedt de elasticiteitsmodulus van beton: zandsteen geeft 30% lagere waarde, kalksteen 10% lager, basalt 20% hoger ten opzichte van grind
  • Vorstbestandheid van toeslagmateriaal hangt af van waterabsorptie en poriënstructuur; vorstgevoelige korrels kunnen leiden tot D-scheuren of pop-outs
  • Alkali-silicareactie (ASR) tussen alkalische deeltjes in cementmatrix en reactieve silica in toeslagmateriaal kan leiden tot interne zwellingen en scheurvorming
  • Zwavelverbindingen in toeslagmateriaal kunnen schadelijke sulfaatverbindingen zoals ettringiet of thaumasiet vormen; pyriet veroorzaakt daarnaast roestvlekken en lokale pop-outs
  • Het gehalte zeer fijn materiaal verhoogt de waterbehoefte; klei en slib verslechteren de hechting van cementmatrix aan toeslagmateriaal
  • Verontreinigingen zoals schelpen, lichte delen, oerhout en pyriet kunnen zowel esthetische als technische problemen veroorzaken, met strenge grenswaarden voor gevoelige toepassingen

Inleiding

Beton wordt gemaakt door fijn en grof toeslagmateriaal met cementpasta aan elkaar te lijmen. Ongeveer 70% van het betonvolume bestaat uit toeslagmaterialen, die zo het harde korrelskelet vormen. In een beton zonder toeslagmaterialen zouden er problemen ontstaan door excessieve warmteontwikkeling en een te grote krimp van de cementpasta tijdens het uitharden, om nog maar te zwijgen van de hoge kostprijs van een dergelijk beton. Beton zonder toeslagmateriaal is als een fiets zonder wielen. Het is logisch dat de keuze van toeslagmateriaal invloed heeft op de eigenschappen van het ermee vervaardigde beton. Het toeslagmateriaal moet hard, sterk en duurzaam zijn. Het mag ook niet te veel bestanddelen bevatten die de hydratatie of hechting van cementpasta negatief beïnvloeden, of op lange termijn schades veroorzaken. Sommige toeslagmaterialen zijn niet geschikt voor elke toepassing.

Volledige bericht lezen?

Het volledige item is gratis beschikbaar voor onze leden.
Nog geen lid? meld u aan bij ons netwerk.

Reacties

Coverfoto: Paul Vermeulen
x Met het invullen van dit formulier geef je Betoniek en relaties toestemming om je informatie toe te sturen over zijn producten, dienstverlening en gerelateerde zaken. Akkoord
Betoniek ©2026. All rights reserved.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie AccepterenWeigeren