De verduurzaming van beton, meer specifiek het bindmiddel cement, staat flink in de belangstelling. Sleutel daarbij is het (deels) vervangen van portlandcement door grondstoffen met een lagere milieu-impact. Recentelijk zijn er interessante ontwikkelingen op het vlak van het toepassen van gecalcineerde klei in CEM II-cementen, waarmee het gehalte aan portlandcementklinker kan worden verlaagd. Momenteel gaat het hierbij om klei van primaire herkomst. Uit onderzoek blijkt dat de uit baggerslib gewonnen kleifractie een veelbelovend alternatief is.

Elk jaar worden miljoenen m³’s gebaggerd materiaal verwijderd door het Havenbedrijf Rotterdam en Rijkswaterstaat om de toegang tot Europa's grootste haven te waarborgen. Het grootste deel van dit materiaal wordt in de Noordzee afgezet als onderdeel van de essentiële sedimentbeheerstrategie van het aan de haven grenzende kustgebied. Waterschappen, hoogheemraadschappen en gemeenten verwerken jaarlijks eveneens grote hoeveelheden gebaggerd materiaal om het waterbeheersysteem in en rond de Zuid-Hollandse delta functioneel te houden.

Tegelijkertijd is er een groeiende behoefte aan duurzamere, circulaire bouwmaterialen, vooral in de context van bodemuitputting en vermindering van broeikasgasemissies. De uitdaging zit in het verschuiven van de perceptie rond gebaggerd materiaal als afval naar het erkennen van de waarde ervan. Veelal is er nog het beeld van vervuild baggerslib uit de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw, vaak veroorzaakt door bovenstroomse lozingen door fabrieken en industrieën in binnen- en buitenland.  Door aanvullende regelgeving en internationale afspraken is de kwaliteit van het baggerslib sinds de jaren negentig enorm verbeterd waardoor op dit moment nog maar ca. 10% van het baggerslib als vervuild moet worden aangemerkt en naar een apart depot wordt afgevoerd.  Dat betekent echter dat 90% van het baggerslib schoon is en op de Noordzee kan worden verspreid als onderdeel van de sedimentatiestrategie voor de Noordzeekust. Deze schone reststroom kan echter ook worden ingezet voor andere nuttige toepassingen.

Al bekende toepassingen van nuttig hergebruik van gebaggerd materiaal (afhankelijk van de exacte samenstelling) zijn onder andere dijkversterking, toepassing als landbouwgrond, grondstof voor baksteenproductie en grondstof in de bouw. Wat dat laatste betreft heeft vooral de kleifractie in gebaggerd materiaal potentieel voor hergebruik in de cementproductie. Door de gemeente Rotterdam, Waterschap Hollandse Delta, Hoogheemraadschap van Delfland, Havenbedrijf Rotterdam en ResourceFull uitgevoerd onderzoek laat zien dat wanneer de uit het gebaggerde materiaal gewonnen kleifractie wordt gecalcineerd (het proces waarbij klei wordt verhit om chemisch gebonden water te verwijderen en de microstructuur te veranderen) het een goede reactiviteit laat zien. Dit wil zeggen dat de gecalcineerde baggerstroom actief bijdraagt aan de sterkteontwikkeling van het cement. Daarmee kan het een alternatief zijn voor primair gewonnen gecalcineerde klei, die momenteel in opkomst is als gedeeltelijke vervanger van portlandcement.